Ambtsketen van Amstelveen

Waar herken je een burgemeester aan? Aan de ambtsketen. De zilveren keten is het teken van het ambt en wordt alleen bij officiële plechtigheden gedragen.
Ambtsketen

Koninklijk Besluit

Op 16 november 1852 werd bij Koninklijk Besluit bepaald dat de burgemeester een bepaald onderscheidingsteken moest dragen als hij in het openbaar verscheen, bijvoorbeeld bij raadsvergaderingen, brand, oproer en andere openbare ordeverstoringen. Dat was niet om aan te geven in wiens richting tomaten en eieren geworpen moesten worden, maar om duidelijk te maken wie het openbaar gezag vertegenwoordigt.

Volgens artikel 1 van dit Besluit dient de ambtsketen er als volgt uit te zien:
“De onderscheidingstekenen, door den burgemeester te dragen, bestaan in een zilveren penning, hebbende ene middellijn van veertig strepen en vertoonende aan de ene zijde het wapen des rijks, aan de andere zijde dat der gemeente, of, zoo de gemeente geen wapen heeft, den naam der gemeente; de penning hangende op de borst, hetzij aan ene zilveren keten, hetzij aan een oranje zijden lint; de keten of het lint op beide schouders aan den rok of het opperkleed vastgehecht .”
Detail ambtsketen

Aan twee kanten te dragen

De penning van de ambtsketen heeft op de voorzijde het gemeentewapen en op de achterzijde het rijkswapen. De brede schakels van de keten bevatten voorstellingen die met de gemeente te maken hebben. De voorzijde wordt zichtbaar gedragen wanneer de burgemeester de gemeente vertegenwoordigt of de raad voorzit. De achterzijde als hij het rijk vertegenwoordigt, bijvoorbeeld bij het uitreiken van koninklijke onderscheidingen.

De ambtsketen van Amstelveen

Om een blijvende herinnering te hebben bij het bereiken van de 50.000ste inwoner van Amstelveen, besloot de gemeenteraad in 1962 een nieuw ambtsketen voor de burgemeester te laten vervaardigen.

In 1963 kreeg edelsmid Frits Jaritz te Doorn de opdracht om een ontwerp voor het ambtsketen te maken waarin de geschiedenis van de gemeente en haar ontwikkeling in de keten werden gesymboliseerd. Amstelveen, van klein veenwerkersgehucht tot welvarende en groene stad.

Motieven

De keten is geheel uitgevoerd in zilver. In de middelste schakels wordt de stroming van de Amstel weergegeven. Hier en daar zijn vismotieven ingebracht. In de schakels zijn ook motieven van turfstekermateriaal te ontdekken, waarmee de Amstelveners vanaf de 17e eeuw de gronden ontveenden. In de keten zijn dan ook de trapborden, de peilstok en het stikijzer opgenomen. Hiermee is de naam van de gemeente in de keten vertegenwoordigd: de Amstel en het veen. Onder aan de keten is de apostel Andreas te zien, die het kruis (het st. Andrieskruis of schuinkruis) torst. De apostel Andreas is aan een dergelijk kruis gekruisigd. Vier van deze kruizen komen in het Amstelveense gemeentewapen voor. In de keten is de ontwikkeling van het vliegwezen gesymboliseerd, van het propellervliegtuig tot aan de straaljager. In alle schakels komen als vast motief bouwstenen terug. watervogels, rietmotieven en wolken omlijsten de bouwstenen.
Details ambtsketen

Intrigerend doosje

Aan het deel van de keten dat gedragen wordt op de rug is een dun plat doosje ingewerkt. Aan de buitenkant staat tekst uit het Wilhelmus “U dienaer t’aller stond”. een tekst die aangeeft dat de raad en de burgemeester als hoofd van de raad de gemeenschap dienen.

Boven deze tekst prijkt een uil, als symbool van de wijsheid, daaronder een weegschaal als symbool van de gerechtigheid. Rechts een masker, dat de dramatische kunsten en de cultuur in het algemeen aangeeft en links de hand die arbeidt en in dit geval de voorzittershamer vastheeft.
Het doosje is open te maken en bevat een zilveren plaatje waarop de namen van de burgemeesters van Amstelveen worden bewaard die deze keten hebben mogen dragen:

1955-1971 Rijnders
1971-1977 Beelaerts van Blokland
1978-1984 Quarles van Ufford
1984-1997 Van Diepen
1997-2005 Kamphuis
2005-2013 Van Zanen
vanaf medio 2014 Van 't Veld

De keten is tijdens de raadsvergadering van 20 mei 1964 aan de toenmalige burgemeester, de heer D. Rijnders aangeboden.